De overstap van Anne Mulder

Van wethouder Den Haag naar waarnemend burgemeester van Halderberge

Anne Mulder trad af als wethouder van Den Haag in 2023 na een principiële overweging. Hij is nu waarnemend burgemeester van de gemeente Halderberge. Eerder was hij onder meer 10 jaar lid van de Tweede Kamer voor de VVD en diende hij als ‘blauwhelm’ bij Dutchbat tijdens de val van Srebrenica.

In dit vraaggesprek kijkt hij terug op 1,5 jaar wachttijd, de werking van wachtgeld en de overgang naar een nieuwe rol.

“Ik wilde goed nadenken over de vraag: waar haal ik voldoening uit de komende 15 jaar? Ik weet dat sommigen zich schamen om gebruik te maken van wachtgeld, maar het heet niet voor niets wachtgeld.”

We beginnen met jouw aftreden als wethouder, had je dat voorzien?

Ik was bijna 3 jaar wethouder van Den Haag en genoot van de baan. Na 10 jaar als Kamerlid had ik heel bewust gekozen voor deze rol. Het werk is heerlijk concreet, direct bezig zijn voor mensen in hun leefomgeving, besluiten nemen en hard werken. Toen kwam de uitspraak van de rechter in de corruptiezaak tegen Richard de Mos. De Mos werd, in eerste aanleg, in alle opzichten vrijgesproken, hij had de grootste partij in Den Haag. Ik vond het niet ok om zijn partij aan de kant te laten staan. Het gesprek daarover moet je kunnen voeren maar daar was de rest van de coalitie het niet mee eens. Toen zijn mijn VVD-collega en ik afgetreden.

Hoe was het om dat mee te maken?

Je gaat van de 5e versnelling naar 0. De rode knop procedure treedt in werking: spullen inleveren, email-account gesloten, secretariaat weg, dienstauto weg. Je agenda is opeens leeg. Boem. Stilte. Ik ben maar begonnen met een gat in de dag te slapen.

Hoe kijk je nu terug op dit besluit?

Goed. Het wachtgeld maakt het makkelijker een dergelijk besluit te nemen, maar daar is het ook voor bedoeld. Je moet je rug recht kunnen houden omdat je iets vindt, je moet niet in zo’n geval blijven zitten omdat de hypotheek nog doorloopt. Deze keuze heeft ook niet beschadigend uitgepakt. Ik denk dat het niet verkeerd is als mensen naar je kijken als iemand die staat voor zijn mening.

Daarbij komt, je weet als je kiest voor een politieke baan dat het zo afgelopen kan zijn. Mark Rutte zei altijd: Je moet je koffer bij de deur klaar hebben staan.

Hoe vond je het om 1,5 jaar lang in de APPA-regeling te zitten?

Er wordt verschillend aangekeken tegen zo’n tussenperiode. Ik weet nog dat Jan van Zanen belde, op de dag na mijn aftreden, en zei: ‘Anne let op, als je weg bent, ben je snel uit zicht. De karavaan trekt verder.’ En dat is waar. Toch heb ik bewust de tijd genomen. Ik heb vanaf mijn vijftiende gewerkt, 2/3 van mijn loopbaan zat erop, ik wilde goed nadenken over de vraag: waar haal ik voldoening uit de komende 15 jaar? Ik weet dat sommigen zich schamen om gebruik te maken van wachtgeld, maar het heet niet voor niets wachtgeld.

Dat gezegd hebbende, na anderhalf jaar was het mooi geweest, de familie was er ook wel klaar mee trouwens. Van ‘Papa, je bent er nooit’ werd het ‘Papa, kan je weer gaan werken, je bemoeit je met alles.’

Welke afwegingen maakte je in deze periode?

Dat begint met de keuze voor een re-integratie bureau. Ik heb met 3 bureaus kennis gemaakt. Je hebt wat te kiezen en ik had de tijd ervoor, ik wilde het zorgvuldig doen. Zo raakte ik in gesprek met Rutger Koopmans, die toen voor Transitium Groep APPA-begeleiding deed, en we hadden meteen een goede click. Zijn aanpak was concreet, onze gesprekken waren plezierig. Overigens ook wel eens schurend want dat hoort natuurlijk bij zo’n proces. Ik kreeg ook praktische ondersteuning bijvoorbeeld met CV en LinkedIn.

Gaandeweg kwam ik op een aantal sporen uit: publieke, semi-publieke sector of een branchevereniging. Ik heb een handvol sollicitaties gedaan. Daar leer je ook weer van: wat kan ik, wat heb ik te bieden? Ik had dat lang niet gedaan en het was goed er weer eens op te oefenen. Ik voerde veel netwerkgesprekken, mensen vinden het leuk om over hun werk te praten. Als je hen gericht benadert met een vraag, staan ze open voor een gesprek. Ik leerde op die manier veel over banen die ik niet kende.

Hoe was het om wel eens afgewezen te worden?

Daar zit natuurlijk niemand op te wachten maar ik probeerde er wel altijd van te leren. Als je de aantallen sollicitaties ziet op 1 functie, weet je dat het erbij hoort. En ik heb een breed profiel, dan leg je het soms af tegen een smaller profiel van iemand die een bepaald specialisme heeft of iemand die iets toevoegt aan de diversiteit van een organisatie.

Ik zat laatst weer eens aan de andere kant bij de procedure voor een nieuwe gemeentesecretaris in onze gemeente. Dan heb ik bewondering voor mensen die solliciteren. Als het goed werkt, is het voor twee partijen een leerzaam proces, als organisatie ontdek je door de gesprekken ook beter wat je nodig hebt.

Welke rol speelt de val van Srebrenica, aan het begin van jouw loopbaan, in hoe je reageert?

Bosnië in 1995 relativeert de rest van je leven. De val van Srebrenica, daar aanwezig zijn in een VN-uniform en niets kunnen doen terwijl zoveel mensen worden afgevoerd. Die machteloosheid blijft je altijd bij. Ik heb daarna met mezelf afgesproken me niet meer snel zorgen te maken over dingen en niet snel te klagen. Het is nu ook ervaring waaruit ik kan putten, bijvoorbeeld als ik spreek bij de dodenherdenking of op uitnodiging voor scholen.

Hoe kwam je tot de keuze voor het burgemeesterschap?

Als gemeenteraadslid zag ik burgemeester Deetman en dacht ik: dat wil ik later misschien ook. Anderen doen dit vak heel goed op jongere leeftijd maar als dertiger zou deze functie nog niet iets voor mij zijn geweest. Eerst ‘uitrazen’ en ervaring opdoen waardoor ik nu anderen kan helpen en in positie kan brengen. In deze fase van mijn leven past dit werk bij mij: het ene moment ben je bezig met het voorzitten van het College van B&W of de gemeenteraad, het volgende moment met de aanpak van illegale prostitutie en even later zit je op een verjaardag bij een 100-jarige. Het ambt is breed. Anderen zagen in mij een burgemeester en in gesprekken met Commissarissen van de Koning en in assessments kwam duidelijk een match met de vaardigheden en persoonlijkheidskernmerken naar voren die nodig zijn in dit ambt.

Je bent nu een waarnemend burgemeester, was dat ook jouw keuze?

Het probleem deed zich voor dat mijn vrouw en dochter niet willen verhuizen. Dat versterkte mijn behoefte aan het ambt te willen proeven, voordat ik alles overhoop haal. Het is natuurlijk geen stage, zoals de Commissaris van de Koningin mij ook voorhield. Maar ik zocht wel bewust naar een waarnemerschap en op een goed moment kwam deze kans in Halderberge, waar ik in het profiel paste. Ik ben hier nu een jaar, ik woon in een fijn appartement en reis op en neer naar Den Haag om mijn gezin te zien. Ik vind het fijn dat ik me, zoals het er nu uitziet, hier nog een jaar kan inzetten totdat er een nieuwe burgemeester is.

Wat is jouw advies voor mensen die nu met de APPA te maken krijgen?

 Je doet er goed aan een hobby voor jezelf te zoeken, want jij kunt wel haast hebben om een nieuwe baan te vinden maar het kan een tijd duren. Een organisatie die een baan te vergeven heeft, neemt zo 3 maanden de tijd om een besluit te nemen. Daarnaast adviseer ik gericht te werk te gaan bij netwerkgesprekken en sollicitaties. Zorg dat je altijd een concreet doel hebt als je iemand benadert. Volg een cursus. Ik heb in Tilburg de opleiding Publiek Leiderschap gedaan. Daarmee doe je kennis, kennissen en inspiratie op. En houd de moed erin, natuurlijk is er wel eens mindere dag, maar breng structuur aan in je activiteiten en ga af en toe een biertje drinken met je vrienden.

“De val van Srebrenica, daar zijn in een VN-uniform en niets kunnen doen terwijl zoveel mensen worden afgevoerd. Ik heb daarna met mezelf afgesproken niet snel te klagen.”